Konflikt serologiczny – najnowsze informacje

Swego rodzaju anomalią, która zdarza się sporadycznie przy niektórych ciążach, jest tzw. konflikt grupy krwi, znany lepiej jako konflikt serologiczny. Istnieje na jego temat sporo nieprawdziwych przekonań, dlatego warto dowiedzieć się choć najważniejszych kwestii w tym temacie.

Pierwsze pytanie, które najczęściej nurtuje wielu rodziców, dotyczy tego, na czym polega konflikt serologiczny. Najbardziej powszechna jego forma wynika z niezgodności nie samych grup ogólnych (czyli A, B, 0 czy AB), ale dodatkowej cechy, jaką jest tzw. antygen D (czynnik Rh). Gdy kobieta wykazuje krew Rh ujemną (brak antygenu D), natomiast ojciec jej dziecka Rh dodatnią (obecność antygenu D), którą przekaże ich wspólnemu dziecku, wtedy nastąpi właśnie konflikt krwi. Spowodowany jest on negatywną reakcją i pojawieniem się odruchu obronnego w organizmie matki, na skutek kontaktu z obcym dla niej do tej pory czynnikiem. Polega to na rozpoczęciu wytwarzania przeciwciał przez jej system odpornościowy, który zajmuje się niszczeniem krwinek z antygenem D.

Kiedy występuje konflikt serologiczny

Konflikt krwi najbardziej szkodliwy jest dla drugiego w kolejności dziecka (i każdego następnego). Pierwsza ciąża zazwyczaj jest bezpieczna, ponieważ przeciwciała nie zdążą się wytworzyć w organizmie matki na tyle, by doszło do ataków na erytrocyty płodu. Wydzielanie antyciał możliwe jest bowiem dopiero po tym, jak krew dziecka w odpowiedniej ilości trafi do krwi matki, co zwykle następuje podczas porodu.

Mimo że pierwsze dziecko jest z reguły bezpieczne, to przy następnych ciążach pozostałe w krwiobiegu kobiety przeciwciała zaczynają być aktywne i docierają do płodu o wiele szybciej (przenikają poprzez ściany łożyska). Skutkiem tego jest choroba hemolityczna dziecka (na zdrowie matki nie ma to wpływu).

Czym grozi konflikt grupy krwi?

Płód, którego ciałka krwi są w szybkim tempie zabijane przez przeciwciała matki, nie nadąża z produkcją nowych. Doprowadza to najpierw do bardzo dużej niedokrwistości, objawiającej się bladą skórą, a wkrótce także niedotlenieniem, dusznościami i powiększeniem śledziony oraz wątroby. Dochodzi do powstania obrzęków, zahamowań rozwojowych dziecka, często również żółtaczki hemolitycznej. Znane są również przypadki, że konflikt krwi spowodował poronienie lub śmierć dziecka. Leczenie skutków niezgodności antygenowej to m.in. fototerapia noworodka po urodzeniu (aby obniżyć poziom bilirubiny we krwi), zastosowanie leków farmakologicznych lub przeprowadzenie transfuzji drogą pępowinową.

Profilaktyka konfliktu serologicznego

Dobrą wiadomością jest zapewne duża możliwość w zakresie profilaktyki. Ciężarnej zleca się badania (na grupę krwi, czynnik Rh, poziom antyciał). Przez cały okres ciąży systematycznie kontroluje się stan zdrowia dziecka. Często w 7. miesiącu pada decyzja o podaniu specjalnego środka hamującego syntezę przeciwciał, czyli immunoglobuliny anty-D. Zawsze też podaje się ją (jako zastrzyk) później, po porodzie, nim miną trzy doby od narodzin dziecka. Środek ten jest obecnie bezpłatny (od 2018 roku). Co ważne – zapobieganie produkcji przeciwciał może ustrzec przed zagrożeniami kolejną ciążę.

Na koniec warto wyjaśnić również, że są takie sytuacje, że przeciwciała mogą być wytwarzane przez układ odpornościowy matki również w czasie trwania pierwszej ciąży. Zdarza się to co prawda rzadko, ale nie jest niemożliwe. Do czynników, które wywołują konflikt serologiczny zalicza się wówczas odklejanie łożyska, ciążę pozamaciczną (operowaną), każdy rodzaj krwotoku, zabiegi ginekologiczne (wewnątrzmaciczne), poronienia, cięcia cesarskie, a także transfuzje krwi.

Źródło: https://zdrowy.net/konflikt-serologiczny/

Dodaj komentarz

Twój adres email nie zostanie opublikowany. Pola, których wypełnienie jest wymagane, są oznaczone symbolem *

87 − = 83